Chùa Bửu Phong – Cổ tự trên núi đá Bửu Long

Gần trăm bậc đá phủ rêu dẫn lên lưng chừng núi Bình Điện. Hai bên là cây cổ thụ, rễ bám vào đá, lá rơi đầy bậc thềm. Đến cuối con dốc, sau tán bồ đề lớn, chùa Bửu Phong hiện ra với bức tường vôi trắng và mặt tiền rực rỡ mảnh sành sứ. Ít nơi nào ở Biên Hòa mà thiên nhiên, đá núi và tín ngưỡng hòa vào nhau trọn vẹn như ở ngôi cổ tự này.

1. MỘT NIÊN ĐẠI VẪN CÒN LÀ CÂU HỎI

Chùa Bửu Phong tọa lạc trên núi Bình Điện, thuộc vùng Bửu Long, không xa khu Văn miếu Trấn Biên. Đến nay chưa có tài liệu nào xác định chắc chắn năm khai sơn. Trên hai cột gỗ ở giảng đường có ghi năm Bính Thìn và năm 1616, nhưng hai mốc này lại không khớp nhau theo âm lịch, nên giới nghiên cứu vẫn đưa ra nhiều giả thuyết khác nhau. Có ý kiến cho rằng khởi thủy chùa chỉ là một am tranh nhỏ của nhà sư tu trên núi. Đến cuối thế kỷ XVII, chùa được xây lại bằng gạch ngói.

Dù khởi dựng vào năm nào, Bửu Phong vẫn thường được nhắc đến cùng chùa Đại Giác và chùa Long Thiền như những ngôi chùa cổ nhất Đồng Nai. Chính sự chưa có lời đáp ấy lại khiến ngôi chùa thêm phần cuốn hút.

2. QUA NHIỀU LẦN TRÙNG TU

Chùa đã qua nhiều lần trùng tu, trong đó các mốc thường được ghi lại là các năm 1829, 1898, 1944, 1963 và 1974. Mỗi lần sửa sang để lại một lớp dấu tích, nhưng cái hồn của một ngôi chùa núi vẫn được giữ nguyên. Trong những năm kháng chiến, khu vực chùa còn là nơi nuôi giấu cán bộ cách mạng hoạt động ven đô. Chùa Bửu Phong hiện là di tích cấp quốc gia, nằm trong danh sách 10 di tích cấp quốc gia trên địa bàn phường Trấn Biên.

3. KIẾN TRÚC GIỮA RỪNG CÂY VÀ ĐÁ NÚI

Chùa được dựng theo hình chữ “tam” gồm chính điện, giảng đường và nhà thờ Tổ, cùng các công trình phụ như nhà dưỡng tăng. Chính điện xây bằng gạch thẻ, quét vôi trắng, mái ngói âm dương. Mặt tiền được trang trí công phu bằng phù điêu ghép từ mảnh sành, mảnh sứ nhiều màu với hình lân, rồng, cá hóa long, tứ linh và dây lá cách điệu. Đây là lối trang trí rất đặc trưng của các ngôi chùa cổ Nam Bộ.

Quanh chùa, thiên nhiên cũng là một phần của di sản. Bên này là khối đá Long Đầu sừng sững mà người dân gọi là Hàm Rồng, bên kia là những phiến đá thiền nằm rải rác dưới tán cổ thụ. Phía trước chùa có tượng Quan Âm được dựng vào năm 1963.

4. GỬI NHỮNG NGƯỜI CẦM MÁY

Bửu Phong là nơi ánh sáng tự nhiên làm nên nhiều điều kỳ diệu. Buổi sáng sớm, nắng lọt qua tán lá tạo thành những vệt sáng trên bậc đá rêu. Đây là lúc rất hợp để chụp ảnh ngược sáng hoặc bắt những tia sáng xuyên qua làn sương. Bậc thang đá dẫn lên chùa là đường dẫn tự nhiên cho bố cục: một bóng người nhỏ đang bước lên giữa hai hàng cây sẽ gợi ra cả một hành trình.

Hãy tiến lại gần mặt tiền chùa để tìm những mảnh sứ vỡ được ghép thành con lân, con rồng. Mỗi mảnh là một câu chuyện về bàn tay người thợ xưa. Với hạng mục Bộ ảnh, có thể kể theo hành trình “từ chân núi lên chùa”, hoặc ghi lại cuộc đối thoại giữa đá, cây và mái chùa qua các thời điểm trong ngày.

5. THE LENS STORY – LẮNG NGHE NHỮNG ĐIỀU CHƯA CÓ LỜI ĐÁP

Niên đại của chùa Bửu Phong có thể vẫn còn là câu hỏi với các nhà nghiên cứu. Nhưng những bức ảnh của các bạn hôm nay sẽ là một câu trả lời khác: ngôi chùa ấy đã sống, đã đẹp như thế nào trong mắt thế hệ trẻ năm 2026. Hãy leo lên những bậc đá rêu, lắng nghe tiếng chuông chùa giữa núi, và gửi câu chuyện của bạn đến The Lens Story 2026 trong đợt nhận bài từ 20/11 đến 30/11/2026.

Nguồn: The Lens Story 2026 – photochallenge.lachong.edu.vn